HOME

1797 -1895 1900 - 1940 1940 - 1960 1960 - 2007 CONCLUSIE

 

PSYCHIATRIE

Een historisch overzicht van dwang, drang, drugs en (gedwongen) gewelddadige behandelingen

 

 

1940:             Duitse psychiaters begonnen en bemanden het euthanasie programma onder de naam “T4” (naar de straatnaam Tiergartenstrasse nummer 4, waar de rijkskanselarij van Hitler was gevestigd). Het T4 programma resulteerde uiteindelijk in de moord op ongeveer 70.000 mensen die door de Duitsers geestelijk gehandicapt, emotioneel verward of lichamelijk gehandicapt waren verklaard. Ze werden 'onwaardig om te leven' genoemd” en werden door psychiaters in 6 psychiatrische instituten doodgehongerd, vergiftigd en met gas omgebracht. Het personeel dat een jaar later in de vernietigingskampen de gaskamers bedienden, werden in die psychiatrische instituten geselecteerd en opgeleid. In 1941 werd door deze T4 psychiaters hetzelfde programma opgezet in de vernietigingskampen.

Ernst Rüdin (zie foto links), nazi psychiater en Duitslands meest gehate man verklaarde: 

“Alleen dankzij de Führer is de droom die wij al dertig jaar koesteren, het toepassen van de raszuiverheidtheorie op de maatschappij, realiteit geworden”.

 

Foto's, J. R. Rees

 

1940:                  In 1940 onthulde de psychiatrie haar meest huiveringwekkende visie. Op 18 juni gaf de toonaangevende psychiater Dr. J.R. Rees (zie foto's links),  één van de medeoprichters van de World Federation for Mental Health (WFMH), een lezing getiteld: “Strategische Planning voor de Geestelijke Gezondheid” op de jaarlijkse algemene bijeenkomst van de Nationale Raad voor de Geestelijke Hygiëne in Engeland. Hij zette de “verantwoordelijkheid” van de psychiatrie uiteen, voor het overnemen van alle belangrijke sociale sectoren: 

“We kunnen daarom gerechtvaardigd onze mening naar voren brengen over de juiste ontwikkeling van de menselijke geest, zelfs al is onze kennis incompleet. We moeten ons erop richten om door te dringen in elke onderwijskundige activiteit in ons nationale leven…

We hebben een zinvolle aanval uitgevoerd op een aantal beroepen. De twee gemakkelijkste waren natuurlijk het onderwijs en de Kerk; de twee moeilijkste zijn justitie en de geneeskunde”

Rees was schaamteloos bot: 

“Als we de professionele en sociale activiteiten van anderen gaan infiltreren moeten we naar mijn mening de totalitaire regimes imiteren en een soort van vijfde colonne vormen!…Laten we daarom allemaal, in het geheim een ‘vijfde colonne’ vormen”. 1

 

1942:             Psychiater Abraham Myerson stelt: 

“De afname van intelligentie is een belangrijke factor in het genezende proces… Een feit is, dat je de allerbeste resultaten bereikt bij de personen die je reduceert tot een niveau van zwakzinnigheid…”. 2

1943:             LSD, een hallucinerend middel, werd ontwikkeld door het Sandoz Laboratorium in Zwitserland. Via de zoon van de directeur van Sandoz, de Amerikaanse psychiater Werner Stoll, kwam LSD terecht in de psychiatrische praktijk.

 

Foto's, G. Brock Chisholm 

 

1945:              In 1945 stelde de Canadese psychiater en medeoprichter van de World Federation for Mental Health (WFMH) en de eerste directeur van de World Health Organization (WHO), dr. G. Brock Chisholm (zie foto's links) het volgende: 

“We hebben allerlei giftige zekerheden geslikt zoals die ons gevoerd werden door onze ouders, onze zondagsschoolleraren, onze politici, onze priesters, onze kranten en anderen met gevestigde belangen in het controleren van mensen…de onvermijdelijke resultaten zijn frustratie, inferioriteit, neurosen en het onvermogen om van het leven te genieten, helder te redeneren of om een wereld te maken waar we in kunnen leven.” 3

“Zonder de uitgebreide hulp van psychologen en psychiaters is het zeer waarschijnlijk dat de mensheid de angstaanjagende veranderingen die gaande zijn niet lang zal overleven”

Hij dreigde dat het menselijk ras niet gered kon worden als het niet bevrijd zou worden van “het verwarde en verdraaide emotionele en geestelijke functioneren” en hij drong erop aan dat psychologen en psychiaters de leiders zouden worden in de “geplande ontwikkeling van een nieuw soort mensen…”. 4

Chisholm claimde dat: 

“Als het ras bevrijd moet worden van de kreupel makende last van goed en kwaad, het de psychiaters moeten zijn die de eerste verantwoordelijkheid hiervoor nemen”.

"Het doel van elke effectieve psychotherapie”, zei hij, zou het “uitschakelen van het begrip van goed en kwaad zijn.

 

 

1946:             Tijdens het Neurenberg Proces besloten de aanklagers, onder invloed van psychiater Leo T. Alexander, om de van oorlogsmisdaden verdachte nazi psychiaters niet te vervolgen. Dit om de reputatie van het vakgebied te beschermen. Terwijl slechts 4 psychiaters werden berecht, ontsnapten er dozijnen aan gerechtelijke vervolging.

1946:              In dit jaar ging dominee Leslie Dixon Weatherhead van de Methodisten Kerk in Engeland samenwerken met psychiater Percy Backus om psychiatrische klinieken op te zetten als verlengstuk van parochies. Hij pleitte voor elektroshock, deep sleep behandelingen (een combinatie van drugs en elektroshocks, ook bekend als verlengde narcose), psychochirurgie, kalmerende middelen en hypnose als toevoegingen aan het Christendom. 6

 

 

1948:             De psychiatrische plannen uit dit jaar om religie, politiek en het publiek meer “van deze tijd” te maken, werden bevorderd door de oprichting van de World Federation for Mental Health (WFMH) (De wereldfederatie van de geestelijke gezondheidszorg)

Een rapport van de WFMH stelt: 

“...Het gezin is op dit moment één van de belangrijkste obstakels voor een verbeterde geestelijke gezondheid en moet waar mogelijk worden verzwakt, om individuen in het algemeen en kinderen in het bijzonder te bevrijden van de dwang van het familieleven”.  7  

 

 

1946:             De Amerikaanse psychiater Walter J. Freeman voerde zijn eerste lobotomie uit. Hij gebruikte een elektroshock als verdoving voordat hij een ijspriem in de oogkas sloeg met een chirurgische hamer. Door het instrument heen en weer te bewegen sneed hij de vezels van de voorste hersenkwabben door en veroorzaakte onherstelbare schade aan de hersenen. 

Operatie Icepick 

Voor een indruk van dr. Walter J. Freeman en zijn lobotomietechniek geven we op de volgende pagina een beschrijving van Patricia Derian die in 1948 als leerling verpleegster van de Universiteit van Virginia, zelf een demonstratie bijwoonde:

“Op een mooie lentedag ging ik met een groep artsen naar het ziekenhuis waar dr. Freeman zijn ‘icepick lobotomie’ zou demonstreren. Toen we arriveerden zat het hele amfitheater vol met artsen uit de hele staat en enkele verpleegsters. Dr. Freeman stond beneden patiënten te selecteren… Freeman liet de ziekenhuisdiagnose voorlezen; zelf vroeg hij de patiënten niets en ook een lichamelijk onderzoek bleef achterwege. Hij liet de patiënt rechtop staan met de voeten bij elkaar; daarna draaide hij het hoofd van de patiënt tot het pijn deed, om vervolgens te kijken hoever hij het hoofd de andere kant op kon draaien. Ook draaide hij de romp heen en weer waarbij de patiënt zijn heupen en benen stil moest houden. Hij vertelde ons dat hij de beweeglijkheid van de gewrichten wilde bepalen; hij wilde geen patiënten die te beweeglijk of te stijf waren, alleen patiënten met een doorsnee beweeglijkheid…

Na de speciale lunch om de demonstratie wat luister bij te zetten, werden we niet naar een operatiezaal gebracht, maar naar een gewone vergaderzaal waarin het meubilair aan de kant was geschoven. Midden in de kamer stond een tafel. Het kan een operatietafel geweest zijn, maar ik geloof dat het een brancard op wielen was. Tegen elke patiënt die binnen werd gebracht, schreeuwde dr. Freeman dat hij iets zou gaan doen waar ze zich  heel wat beter van zouden gaan voelen. Vlakvoor dat ze naar binnen waren gebracht, hadden de patiënten een elektroshock toegediend gekregen; dat was waarschijnlijk de enige reden waarom hij tegen ze schreeuwde. De shock was de enige voorzorgsmaatregel die werd genomen; hij gaf ze niets voor de pijn, geen verdovend middel, geen spierverslappend middel. Wanneer de patiënt op de tafel was gelegd, klapte dr. Freeman in zijn handen en hielden zijn twee assistenten een enorm stuk groen vilt omhoog… Dat was bedoeld als de achtergrond voor de foto’s… Tijdens de hele reeks lobotomieën leek het hem er vooral om te doen dat er goede foto’s konden worden gemaakt. Hij liet elke operatie fotograferen met het instrument in de schedel.

Als alles in gereedheid was, duwde hij het instrument naar binnen. Dat zal wel bij de operatietechniek gehoord hebben, als er tenminste een techniek is voor zulke ingrepen. Je moet waarschijnlijk doordrukken om door de achterwand van de oogkas heen te komen. Hij tilde het ooglid op en schoof het instrument over de oogbal. Daarna stak hij het met een ruk naar binnen, er optoeziend dat er foto’s werden gemaakt, en bewoog het instrument door het hersenweefsel.

Dr. Freeman gebruikte maar één hand en hij deed zijn werk zonder handschoenen, zonder operatiejas en zonder masker. Het was een ‘gesloten’ operatie, zei hij tegen ons; volgens hem kon er onmogelijk vuil naar binnen. Af en toe waste hij zijn handen…

Het verbaasde mij dat hij zo vrolijk was, zo uitgelaten. Voor hem was het gewoon een voorstelling. Ik weet niet wat de anderen ervan vonden, maar we aanschouwden het in doodse stilte van het begin tot het eind.

Het was voor mij net een nachtmerrie.

Deze tekst komt uit het boek “De Psychologische Revolutie; massale manipulatie van de menselijke geest maakt argeloze burgers tot willoze slachtoffers” van Alan W. Scheflin en Edward M. Opton jr.

 

1949:             De Australische psychiater, John F. Cade ontdekte dat lithium (een vervanging voor natriumzout) kalmerend werkte bij psychiatrische patiënten. Het werd in 1971 goedgekeurd als een psychiatrisch middel door de Food and Drug Administration (FDA) in Amerika.

1950:             Ecstasy werd getest voor gebruik in psychotherapie.

1950:             Een voormalig werknemer van de Amerikaanse OSS (de voorloper van de CIA), de Duitse psycholoog Kurt Lewin en zijn medestanders in de Verenigde Staten lieten de wereld kennismaken met de “Sensitivity training”, ook bekend geworden als Encounter groepen. Het werd omschreven als “ontwikkeld om te bestuderen hoe mensen sociaal en psychologisch gemanipuleerd konden worden om hun ziel op te geven…”. 8

Hij vestigde het Nationale Training Laboratorium (NTL) als een onderdeel van Nationale Educatieve Associatie (NEA). Een heftige promotiecampagne werd gevoerd voor deze psychologische methode ”nieuwe stijl” waaruit vervolgens de “Human Potential Movement” groeide. De “Human Potential Movement” werd omarmd als de nieuwe religie van de veertiger en vijftiger jaren door het onderwijs, de reclamewereld en de kerken (in de vorm van groepsconfessies).

Psycholoog Ed Schein, die hersenspoeltechnieken bestudeerde in Korea, gaf toe dat sensitivity training afkwam van de hersenspoeltechnieken van Pavlov. 9

Schrijver Gary Allen beschreef het effect van sensitivity training op normen en waarden: “Na het aanhoren van de dingen die anderen als hun fouten opbiechten, is men geneigd om te vinden dat zijn eigen verkeerde daden eigenlijk wel meevallen hetgeen zorgt dat hij een lagere morele standaard accepteert… In het kort, sensitivity training creëert “verandering” door het opnieuw vaststellen van de loyaliteit zodat deze niet langer ligt bij de familie, thuis, kerk en collega’s…”. 10

Foto boven, Carl R. Rogers, 1960

 

1950:             In 1950 werd het Amerikaanse tijdschrift “Pastoral Psychology” voor het eerst gepubliceerd. In de adviescommissie voor de uitgever zat de bekende humanist en psycholoog en voormalig voorzitter van de American Psychological Association, Carl R. Rogers.

Rogers stelde in 1960: 

We kunnen ervoor kiezen om onze groeiende kennis te gebruiken om mensen tot slaaf te maken op manieren die je eerder niet had kunnen dromen. Ze hun persoonlijkheid afnemen, ze onder controle houden met middelen, die zo zorgvuldig zijn uitgekozen, dat ze zich misschien wel nooit bewust zullen worden van het verlies van hun persoonlijkheid…”. 11

1951:               In 1951 huurde de psychiatrische inrichting, het “Institute of Living”, in het Amerikaanse Connecticut, Dr. Francis J. Braceland (later de voorzitter van de American Psychiatric Association) in als hoofdpsychiater. Volgens een artikel in de New Yorker in 2003 riep Braceland de Katholieke bisschoppen op om zich te ontdoen van hun “traditionele antipathie tegen de psychiatrische leer en medische hulp te zoeken voor hun gekwelde priesters”. Door de goede naam die Braceland had onder de bisschoppen begon het “Institute of Living” doorverwijzingen te krijgen. 12

Foto boven, de DSM 1, 2, 3, 4

 

1952:             The Amerikaanse Psychiatrische Associatie (APA) bracht het eerste handboek, de DSM (Diagnostisch en Statistisch Handboek [Manual] van de psychiatrie) uit.  In dit handboek werden 112 geestelijke stoornissen gedefinieerd. 

Prof. dr. Thomas Szasz zei over de DSM: 

“De belangrijkste functie en het belangrijkste doel van de DSM is het verlenen van geloofwaardigheid aan de bewering dat bepaald gedrag, of beter gezegd, wangedrag, een geestelijke stoornis is en dat dergelijke stoornissen dus medische ziekten zijn. Hiermee krijgt b.v. gokken dezelfde status als een hartinfarct .

Zoals hierboven al enige malen is genoemd en met feiten onderbouwd, bleken de psychiatrie en psychologie de ideale partners voor militaristische en totalitaire regimes. Hun materialistische visie op de mens vond grote aanhang bij degenen die politieke controle wilden krijgen over de bevolking en blijft tot op de dag van vandaag de fundering van verschillende regimes.

Foto boven, Dr. D, Ewen Cameron

 

1953:              De CIA begon met het gebruik van LSD als een “mind control” middel in een project met de naam “MK Ultra”. Dit was een onderzoek naar de mogelijkheden om het gedrag van het individu te veranderen met verborgen middelen. LSD werd oorspronkelijk geleverd door het farmaceutische bedrijf Sandoz en later door Eli Lilly.

Het CIA programma “MK Ultra”, onder Allen Dulles, werd geïntroduceerd als een antwoord op de communistische dreiging. Gedurende de volgende tien jaar sluisde de CIA $10.000.000 dollar, tegen de koers van die tijd, naar 144 universiteiten, 15 onderzoeksfaciliteiten of privé ondernemingen, 12 ziekenhuizen en 3 gevangenissen, bedoeld voor onderzoek naar psychische onderwerping. De meest extreme reeks experimenten vond plaats in het Allen Memorial instituut, een psychiatrische inrichting in Canada, die verbonden was aan de McGill universiteit en het Royal Victoria ziekenhuis.

Allen Dulles was op zoek naar een medicus die bereid was zijn experimenten tot het einde toe door te zetten, en hij vond deze in de persoon van Dr. D. Ewen Cameron (zie foto links), destijds de directeur van het Canadese Allen Memorial instituut. Canada lag dicht genoeg bij de Verenigde Staten om toezicht te kunnen houden en Ewen Cameron was een Amerikaans ingezetene van Schotse afkomst. Ewen Cameron groeide uit tot een wereldvermaard psychiater. Hij was de grondlegger van de World Psychiatric Association, de Canadian Psychiatric Association en was de voorzitter van de American Psychiatric Association. Het duurde tot 1979 voordat zijn ex-patiënten een rechtszaak tegen hem en de CIA durfden te beginnen.

Het was veel meer dan een studie naar hersenspoeling. Ze wilden weten hoe je het moest uitvoeren en Cameron beweerde hiervoor de techniek te hebben gevonden. Ze wilden leren hoe je de impuls tot moord kon implanteren. Ze wilde weten hoe je het gedrag van een proefpersoon kon manipuleren, zozeer dat zo’n persoon, onbewust, op bevel zou doden, aangespoord door een zin of, laten we zeggen een telefonische boodschap die een codewoord bevatte.

De techniek werd door Cameron op onwetende slachtoffers toegepast die naar hem toe waren gekomen voor hulp. Hij noemde het de “deep sleep therapie”. Gedurende een periode van drie weken tot een maand, twintig uur per dag en niet in staat om zich te bewegen door enorme hoeveelheden drugs in combinatie met  elektroshocks (Zie kleuren foto's links), werden de patiënten gedwongen om te luisteren naar negatieve boodschappen via speakers in een rugbyhelm. Een bandrecorder speelde via een bandlus achter elkaar dezelfde zinnen b.v: “Niemand houdt van jou”…”Je deugt nergens voor”… en steeds opnieuw drugs… en steeds opnieuw zware shocks. Daarna drie weken tot een maand, twintig uur per dag dezelfde behandeling maar dan met positieve boodschappen.

De gehele behandeling werd afgesloten met twee weken diepe (drugs) slaap waarbij Cameron ervoor zorgde dat de patiënt bijna de gehele behandeling vergat...

Teksten boven uit het boek “Hersenspoeling” van Elizabeth Nickson.  

 

Maart 1954:  De FDA keurde Thorazine (chloorpromazine) goed als antipsychoticum. Dit neurolepticum (bekend als “chemische dwangbuis”) wordt tegenwoordig nog in veel psychiatrische inrichtingen gebruikt als middel tegen psychosen.  

1954:              De 23-jarige Monte Durham, een man met een langdurige criminele en psychiatrische achtergrond, werd veroordeeld wegens inbraak. Dit ondanks het feit dat hij volhield niet schuldig te zijn  vanwege zijn “krankzinnigheid”. In 1954 maakte rechter David Bazelon (zelf in psychotherapie) in een hoger beroep deze uitspraak ongedaan. Hij deed dit op grond van het volgende: 

“een beschuldigde is niet verantwoordelijk voor zijn misdaad als deze criminele daad het product was van een geestelijke stoornis of defect”.

1957:             Ritalin (methylfenidaat), een amfetamineachtig opwekkend middel, werd in Amerika op de markt gebracht voor de behandeling van chronische vermoeidheid, depressies en onbedwingbare slaapaanvallen (narcolepsie).

1957:             De MAOI remmers (een antidepressivum dat tegenwoordig weinig gebruikt wordt vanwege de ernstige bijwerkingen) werden geïntroduceerd. Deze MAOI remmers werkten ogenschijnlijk door het blokkeren van de activiteiten van een enzym (een stof die door het lichaam geproduceerd wordt en die ervoor zorgt dat andere stoffen sneller werken) in de hersenen.

1958:             De tricyclische antidepressiva werden geïntroduceerd. Deze werkten langer dan andere soorten antidepressiva.

1958:             In Amerika werd de amfetamine “Dexedrine” goedgekeurd voor het gebruik door kinderen met hyperactiviteit.

 

1John Rawlings Rees, M.D., “Strategic Planning for Mental Health,” Mental Health, Vol. 1, No. 4, Oct. 1940, pp. 103-4.

2 Abraham Myerson, in discussion of Franklin G. Ebaugh, et al., “Fatalities Following Electric Convulsive Therapy: A Report of 2 Cases With Autopsy Findings,” Trans American Neurological Association, 68, June 1942, p. 39.

3 G. Brock Chisholm, “The Reestablishment of Peacetime Society: The Responsibility of Psychiatry,” William Alanson White Memorial Lectures, Second Series, First Lecture, given on 23 Oct. 1945, Psychiatry: Journal of Biology and Pathology of Interpersonal Relations, Vol. 9, No. 1, Feb. 1946, p. 7, 8.

4 Brock Chisholm, M.D., “The Future of Psychiatry and the Human Race,” The Humanist, Vol. 7, No. 4, Mar. 1948, p. 157, 159, 162.

6 Op cit., Andrew Delbanko, p. 9.

7 Leslie D. Weatherhead, Ph.D., Psychology Religion and Healing, (Abingdon Press, Nashville, TN, 1952), Revised Edition, pp. 113, 225-27, 314, 502-3.

8 Op. cit., Brock Chisholm, pp. 7-9.

9 Suzanne Clark, Blackboard Blackmail, (Footstool Publications, Memphis, Tennessee, 1988), p. 139.

10 Issues in Human Relations Training, Editors Irving R. Weschler and Edgar H. Schein (National Training Laboratories, National Education Association, Washington, 1962), Selected Reading Series Five, p. 47.

11 Gary Allen, “Hate Therapy,” American Opinion, Jan. 1968, pp. 83-84.

12 Vance Packard, The People Shapers, (Bantam Books, Inc., New York, 1977), Jan. 1979 edition, inside leaf page.

13 Barry Werth,FATHERS’ HELPER; How the Church Used Psychiatry to Care For-and Protect-Abusive Priests,” The New Yorker, 9 June 2003.