HOME

1797 - 1995 1900 - 1940 1940 - 1960 1960 - 2007 CONCLUSIE

 

PSYCHIATRIE

Een historisch overzicht van dwang, drang, drugs en (gedwongen) gewelddadige behandelingen

 

Draaistoel en koudwaterstortbad

1797:             De vader van de Amerikaanse psychiatrie, Dr. Benjamin Rush, verklaarde dat de huidskleur van negers werd veroorzaakt door een zeldzame, aangeboren ziekte genaamd Negritude, een vorm van melaatsheid.

1812:             Dr. Benjamin Rush ontwikkelde behandelingen zoals het langdurig ronddraaien van  patiënten, wisselbaden, het dompelen in ijswater en het urenlang vastbinden op een stoel. Zijn basistheorie was dat geestelijke stoornissen voorkwamen omdat de hersenen overladen waren met bloed en dat het dus lichamelijk noodzakelijk was om gemiddeld een halve tot een hele liter bloed per behandeling af te nemen. Deze methode wordt verantwoordelijk geacht voor het overlijden van George Washington.

1808:             Het woord “psychiatrie” werd voor het eerst gelanceerd in 1808 door Johann Christan Reil, het betekende “het dokteren aan de ziel”, van “iatros” (dokter). De psychiatrie heeft zich ironisch genoeg nooit met de geest of de ziel beziggehouden, maar zich uitsluitend geconcentreerd op de hersenen. Reil deed de volgende uitspraak over de behandeling van de patiënten: "Door sterke pijnlijke indrukken vangen we de aandacht van de patiënt, wennen we hem aan absolute gehoorzaamheid en drukken we het gevoel van afhankelijkheid onuitwisbaar in zijn hart. De wil van zijn meerdere moet een strenge onontkoombare wet voor hem worden waar hij net zo min tegen in opstand komt als tegen de elementen.”

1810:             Gottleib Fichte, hoofd van de afdeling psychologie aan de Universiteit van Berlijn in 1810. Fichte stelde: “Onderwijs moet zich richten op het vernietigen van de vrije wil, zodat leerlingen die op deze manier zijn onderwezen niet in staat zijn… anders te denken of te handelen dan hun schoolmeesters van hen verlangd zouden hebben.”

1843:             De secretaris van de eerste minister van Engeland, Robert Peel werd vermoord door een aan waanvoorstellingen lijdende man, Daniel M’Naughten.

Hij werd vrijgesproken van rechtsvervolging op grond van krankzinnigheid. Daaropvolgend werd door het parlement een procedure aangenomen welke de “M’Naughten regel” genoemd werd. Deze regel bepaalde dat een persoon niet schuldig was aan een misdaad als hij, vanwege een geestelijke ziekte, niet in staat was om te beseffen dat hij iets verkeerd deed.

Francis Galton

 

1869:             De Engelse psycholoog Francis Galton ontwikkeld de term “eugenetica”, afgeleid van het  Griekse woord eugenes, wat “goede afkomst” betekent. Hij moedigde het gebruik van mensen van een betere afkomst aan om kinderen voort te brengen en ontmoedigde het krijgen van kinderen door mensen van een “minder gewenste afkomst”. Hij vond dat hijzelf van betere afkomst was en daarom in staat was om te oordelen over de toekomst van de mensheid.

1879:             Het woord psychologie komt van psyche (ziel) en ology (de studie van); het was oorspronkelijk een religieuze studie. Het nam echter een andere houding aan in 1879, toen psycholoog Wilhelm Wundt van de Universiteit van Leipzig in Duitsland, zijn “experimentele” psychologie onthulde aan zijn studenten. Hij haalde de psyche uit psychologie toen hij verklaarde dat er geen ziel bestond en dat de ziel “een verspilling van energie” was en dat de mens eenvoudigweg een hoger diersoort was welke gecontroleerd kon worden door het gebruik van “wetenschap”.

De theorie stelde dat de mens slechts geconditioneerd moest worden om andere ideeën over de waarde van het menselijk leven te accepteren. Religie, zei hij, was een “soort van primitieve wijsbegeerte over het bovennatuurlijke”. Religieuze ideeën en gevoelens hoorden thuis “voor het tribunaal van de psychologie”.

Met deze nieuwe alles overtreffende geestelijke “wetenschap”, verklaarde Wundt dat alleen psychiaters en psychologen in het bezit waren van het juist ontwikkelde “morele bewustzijn” om dit tribunaal te leiden. Het concept van de geest als “een verstandig wezen dat gescheiden kon worden van het lichaam” werd “wetenschappelijk” terugverwezen naar de primitieve rassen. Altijd in conflict met het concept van spiritualiteit, definieerde de psychologie het verstand in biologische termen. Hiermee rechtvaardigde ze de verdere toepassingen van geweld om individuen geestelijk en lichamelijk te overweldigen, of ze nou gek waren of niet.1

Laat 1800:    De Duitse psychiater en student van Wundt, Emil Kraepelin, ontwikkelde een diagnostisch stelsel voor geestelijke stoornissen. Hij definieerde twee soorten psychoses: de manisch depressieve stoornis (emotionele storing die vaak verbetert en spontaan weer terugkeert) en dementia praecox (een vroegtijdige dementie die geleidelijke verslechtert) later bekend als schizofrenie.

Ivan Pavlof trainde eerst honden en stapte daarna over naar experimenten op kinderen.

 

1884:             De Russische psycholoog en fysioloog Ivan Pavlov en zijn landgenoot Vladimir Bekhterev studeerden aan de Universiteit van Leipzig in Duitsland, onder de “Vader van de Experimentele Psychologie”, Wilhelm Wundt. Ze ontwikkelden later wat ze de “conditionele reflex” noemden. Ze voerden een inmiddels beruchte serie experimenten uit, waarbij honden, nadat ze geleerd hadden dat eten altijd gepaard ging met het luiden van een bel, later alleen al bij het luiden van een bel begonnen te kwijlen. In de wangen van de hond werden gaten gesneden om de hoeveelheid speeksel te meten die geproduceerd werd als reactie op verschillende prikkels.2

Deze theorie werd de grondslag voor de “Mind Control” programma’s van Rusland, China en de Verenigde Staten en legde de basis voor de gedragspsychologie die vandaag de dag op scholen wordt gebruikt.

“Pavlov’s kwijl-theorieën waren vals. Slechts twee van de honderd onderzochte honden kwijlden als de bel werd geluid. De psychologen houden angstvallig hun mond over de andere 98 honden. Deze honden deden van alles, maar kwijlden niet. De meest voorkomende reactie was bijten! Niet in het voedsel, maar in de psychologen”. L. Ron Hubbard, 15-06-1969,  in het boek “The humanitarian”.

1895:             De Duitse psychiater Alfred Ploetz deed een oproep voor het vernietigen van “onwaardig leven” in de publicatie: “De gezondheid van ons ras en het beschermen van de zwakkeren”.

 

1 Wilhelm Wundt, Ethics: An Investigation of the Facts and Laws of the Moral Life, (The Macmillan Co., New York, 1897), Translated by Julia Henrietta Gulliver, Edward Bradford Titchener and Margaret Floy Washburn from the second German edition (1892), Vol. 1, Introduction: The Facts of the Moral Life, pp. 50, 54, 63.

2 Op. cit., Paolo Lionni, p. 9; Harry V. Martin and David Caul, “Mind Control: A Navy School for Assassins,” Napa Sentinel, 22 Oct. 1991; “A Short History of Psychiatry at Leipzig University ,” Internet URL: http://www.uni-leipzig.de.